Chủ Nhật, 6 tháng 4, 2014

Từ tốt đến vĩ đại: CEO cần làm gì? (Phần 1)

Là người sáng lập, điều hành và chịu trách nhiệm đến cùng đối với mọi hoạt động của công ty, bạn mới là một CEO tốt. Nhưng từ tốt đến vĩ đại là một khoảng cách dài bởi vì hầu hết các doanh nhân đều không biết để trở thành một nhà lãnh đạo vĩ đại, họ cần phải làm gì.

Từ tốt đến vĩ đại

Tôi là nhà sáng lập và giám đốc điều hành của chính công ty tôi từ năm 2002 khi mới 22 tuổi. Tôi chịu trách nhiệm đối với mọi việc tại công ty. Tôi đã có cảm giác mình chắn chắn là một CEO, nhưng sau tám năm, tôi nhận ra mình không phải như vậy và tôi đã lạc lối.
Việc đó xảy ra khi tôi tham gia một nhóm các nhà lãnh đạo doanh nghiệp tại cộng đồng địa phương. Lần đầu tiên, vây quanh tôi là những CEO đã từng ở vị trí đó lâu hơn tôi nhiều và cũng đã thành công hơn tôi rất nhiều. Nhóm CEO mà tôi đã học hỏi được rất nhiều từ họ (tôi xin giữ bí mật tên những người này) đều là những người đứng đầu các công ty có mức doanh thu hằng năm từ 5 - 500 triệu đô la.
Chính lúc đó, cuối cùng tôi đã nhận ra những tấm gương lãnh đạo thực sự. Và điều này đã thay đổi quan niệm của tôi về con người thật của mình và con người mà tôi đang muốn trở thành.
Nhiệm vụ đầu tiên và quan trọng nhất của tôi là xác định chính xác các trách nhiệm của mình trong vai trò là nhà sáng lập và giám đốc điều hành. Với sự giúp đỡ của các CEO trong nhóm, tôi đã xác định được 8 trách nhiệm quan trọng sau:
1. Gắn nhân tố bên ngoài với nhân tố bên trong
Điều thứ nhất trong công việc mô tả công việc của tôi được lấy cảm hứng từ một bài báo có nhan đề "What Only the CEO Can Do" (Những điều chỉ CEO mới có thể làm được) trong tờ Harvard Business Review do CEO kiêm Chủ tịch HĐQT Công ty Procter & Gamble A. G. Lafley viết. Dưới đây là cách tôi diễn giải và phát huy tác dụng của nó đối với tôi:
Bạn là mối gắn kết giữa những nhân tố bên ngoài và bên trong công ty của bạn.
Công ty bạn là thực thể bên trong và thị trường là thực thể bên ngoài. Là CEO, công việc của bạn là thấy được những cơ hội mà những người khác không thấy. Hầu hết tổ chức của bạn (ngoại trừ các nhân viên bán hàng) thường có xu hướng chỉ tập trung vào bên trong, và họ rất khó thay đổi để tập trung vào bên ngoài. Vì vậy, bạn bạn phải lấp đầy lỗ hổng đó. Nói như vậy không phải là bạn không nên thu hút và lắng nghe có chủ đích các nhân viên của mình. Điều này đơn giản là cuối cùng bạn vẫn là người phải đưa ra các quyết định.
Xác định yếu tố bên ngoài có ý nghĩa
Điều này có nghĩa là xem xét những nhân tố bên ngoài đang ảnh hưởng tới công ty của bạn và xác định điều gì là quan trọng và điều gì không. Mọi người thuộc phần bên trong sẽ dựa vào bạn để xác định phần bên ngoài. Hãy lấy Ray Kroc, người sáng lập nên McDonald làm ví dụ. Mọi người thường đi ăn bên ngoài nhưng chính Kroc mới là người xác định những yếu tố bên ngoài theo cách mà trước ông, chưa có ai từng làm. Hiển nhiên công việc bên ngoài đầy ý nghĩa của ông hiện nay là phát triển thức ăn nhanh tại Mỹ và toàn cầu.Nếu bạn xem xét công ty mình và tất cả những yếu tố bên ngoài đang ảnh hường tới nó, điều gì gây ra nhiều vấn đề nhất, điều gì không?
Quyết định những ngành kinh doanh bạn tham gia (và không tham gia)
Số lượng những ngành kinh doanh  bạn có thể tham gia là không hạn chế. Thế còn việc bán các chương trình học ngôn ngữ cho chó thì sao? Thế còn việc bán áo len dài tay và áo lông cừu tại Florida? Thế còn việc bán phần mềm khai thác dữ liệu cho các chính phủ? Thế còn việc mua công ty dược phẩm toàn cầu Sterling Drug khi bạn là Eastman Kodak? Đến đây chắc bạn đã hiểu. Thị trường sau cùng vẫn là quyết định của bạn.
Hãy lấy KISSmetrics làm ví dụ. Neil Patel và Hiten Shah (những người đồng sáng lập) đã quyết định rằng việc tiếp thị qua mạng internet là công việc kinh doanh mà họ muốn làm. Họ là những người tài năng, vì vậy họ có thể mở những công ty khác, nhưng kinh nghiệm, kỹ năng và các mối liên hệ của họ đều liên quan tới lĩnh vực tiếp thị qua mạng internet. Khi quyết định lĩnh vực kinh doanh của mình, bạn hãy cân nhắc tất cả những điều trên. Đưa ra quyết định sai thường dẫn bạn tới bước đường cùng.
Cân bằng giữa hiện tại và tương lai
Là người sáng lập và CEO, bạn phải đảm bảo tương lai, nhưng cũng phải đảm bảo cả hiện tại nữa. Bạn cần luôn cân bằng các nhu cầu hiện nay của công ty với các nhu cầu có thể có của công ty trong tương lai. Đối với nhiều công ty, điều này liên quan tới với quyết định đầu tư ngân sách.
Trở lại với thất bại của Kodak, mọi người đều biết rằng công nghệ kỹ thuật số đã tiêu diệt các doanh nghiệp sản xuất giấy ảnh, đặc biệt là công ty Kodak mặc dù chính họ đã sáng tạo ra kỹ thuật số. Đó là một thất bại mang tính chiến lược, bởi không đầu tư cho hiện tại, cuối cùng sẽ chẳng có tương lai.
Bài học này cũng đi theo nhiều hướng. Đầu tư vội vã vào công nghệ khi bạn không thể đáp ứng được hoặc thị trường chưa sẵn sàng sẽ dẫn tới việc sớm phải sang nhượng. Bạn phải cân bằng cẩn thận giữa hiện tại của hôm nay và tương lai của ngày mai.
2. Nền tảng: Mục đích, tầm  nhìn và sứ mệnh
Nền tảng của bạn là điều giữ công ty của bạn trụ vững. Không có nó, công ty sẽ đổ vỡ và chìm nghỉm. Mọi thứ đều được tạo dựng dựa trên Nền tảng của bạn, chính là những điều sau:
Mục đích: Đây là lý do đầu tiên tại sao công ty của bạn tồn tại. Đây là điều cơ bản. Đây là lý do tại sao mọi người nên quan tâm tới công ty bạn.  
Tầm nhìn: Đây là điều bạn đang cố gắng biến thành hiện thực. Nói cách khác, khi công ty của bạn thành công với mục đích của nó, thì công ty sẽ thế nào?
Sứ mệnh: Đây là cách bạn thực hiện tầm nhìn của mình. Đó không phải là toàn bộ kế hoạch, đó chỉ là một nước đi lớn trong kế hoạch của bạn. Nó giải thích bạn đã làm những công việc hằng ngày như thế nào.